الشيخ محمد علي الگرامي

345

استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )

آنچه از سياق آيه قبل و بعد از اين آيه معلوم مىشود اينكه مراد از محرميت در اين آيه شريفه همان محرميت به معناى اول يعنى حرمت ازدواج است زيرا آيه قبل از اين آيه در مورد ازدواج بوده و از به نكاح در آوردن زن پدر نهى مىكند كه : ولا تنكحوا ما نكح آباؤكم من النساء الا ما قد سلف و در آيات بعد هم پيرامون مسأله نكاح و ازدواج مطالبى بيان مىفرمايد . علاوه بر اينكه در اين آيه شريفه ، حرمت به ذات تعلق گرفته و اين امر مستلزم اشكالاتى است زيرا حرام شدن ذات معناى موجهى ندارد پس حتماً بايد يك قيد محذوفى در تقدير باشد تا معناى آيه كامل گردد مثل كلمه نكاح يا استمتاع و امثال آن . پس حرّمت عليكم امهاتكم در واقع يعنى حرّمت عليكم نكاح امهاتكم . چنانچه مرحوم علامه طباطبائى ( ره ) در تفسير الميزان در ذيل اين آيه شريفه مىفرمايند : مراد از تحريم مادران و ساير اشخاص نامبرده ، حرمت ازدواج با ايشان است همانطور كه از اطلاق كلام به مناسبت حكم و موضوع بدست مىآيد چنانچه در آيه حرّمت عليكم الميتة و الدم . پيداست كه حرمت خوردن آن مدّ نظر است . . . پس حق آن است كه در آيه تقديرى بگيريم كه معنى و طى را برساند نه رشته زناشويى و به اقتضاى ادب قرآن از تصريح به آن خوددارى شده است . پس آيه شريفه فوق مربوط به بيان اين نكته است كه ازدواج با گروهى از زنان حرام است و از آن جمله مادر - دختر - خواهر - عمه - خاله - دختر خواهر - دختر برادر - مادر رضاعى انسان - خواهر رضاعى - مادر زن - دختر زن در صورتى كه به دخول شده باشد - زنِ پسر ( عروس ) - جمع بين دو خواهر . اما همانطورى كه گفته شد حرمت ازدواج با جواز نظر دو امر جدا